De kindergraven in de nissen

Leopoldsgruft

In de jaren zestig van de vorige eeuw werd de Kaisergruft grondig gerestaureerd. In de oostelijke muur werden nissen gebouwd. In deze nissen rusten de stoffelijke overschotten van twaalf kinderen. Oorspronkelijk waren deze kinderen bijgezet in de Gründergruft en in de Leopoldsgruft. De kisten van deze kinderen waren in een zeer slechte toestand en werden daarom ongeopend overgeplaatst in nieuwe kisten. De kisten zijn niet van tekst voorzien en er is ook nergens gedocumenteerd welk kind in welke kist ligt. Ik heb de kinderen wel een nummer gegeven, maar dat correspondeert dus niet per definitie met de plaats in de nissen. Ik noem in volgorde van hun sterfdatum eerst de kinderen van keizer Ferdinand III en vervolgens de kinderen van keizer Leopold I. Als laatste noem ik het onbenoemde zoontje van aartshertogin Anna Josepha en keurvorst Johann Wilhelm van Pfalz-Neuburg.

In de nissen rusten de stoffelijke resten van vier zeer jong gestorven kinderen van keizer Ferdinand III:

3. Aartshertog Philipp August

* Wenen, 15 juli 1637
† Wenen, 22 juni 1639

Aartshertog Philipp August was het derde kind -de tweede zoon- uit het huwelijk van keizer Ferdinand III en Maria Anna van Spanje. De doodsoorzaak is onbekend.

4. Aartshertog Maximilian Thomas

* Wenen, 21 december 1638
† Wenen, 29 juni 1639

Aartshertog Maximilian Thomas was het vierde kind en de derde zoon uit het huwelijk van keizer Ferdinand III en Maria Anna van Spanje. Maximilian Thomas overleed een week na zijn broertje Philipp August. De doodsoorzaak is onbekend.

Opmerking:

De site van de Kapuzinergruft geeft als enige van de door mij geraadpleegde bronnen, die een volledige geboorte- en sterfdag vermelden, aan dat de geboortedag van Maximilian Thomas 20 december 1638 is.

5. Aartshertogin Theresia Maria Josepha

* Wenen, 27 maart 1652
† Wenen, 26 juli 1653

Aartshertogin Theresia Maria Josepha was het eerste kind uit het huwelijk van keizer Ferdinand III en Eleonore Gonzaga van Mantua. De doodsoorzaak is onbekend.

Opmerking:

De site van de Kapuzinergruft geeft als enige van de door mij geraadpleegde bronnen, die een volledige geboorte- en sterfdag vermelden, aan dat de geboortedag van Theresia Maria Josepha 26 maart 1652 is.

6. Aartshertog Ferdinand Josef Alois

* Wenen, 11 februari 1657
† Wenen, 16 juni 1658

Aartshertog Ferdinand Josef Alois was het vierde kind en de enige zoon uit het huwelijk van keizer Ferdinand III en Eleonore Gonzaga van Mantua. De doodsoorzaak is onbekend.

In de Leopoldsgruft rusten ook de stoffelijke resten van zeven zeer jong gestorven kinderen van keizer Leopold I:

7. Aartshertog Ferdinand Wenzel

* Wenen, 28 september 1667
† Wenen, 13 januari 1668

Aartshertog Ferdinand Wenzel was het eerste kind uit het huwelijk van Leopold I met Margarita Theresa van Spanje. Leopold I en Margarita Theresa, waren oom en nicht én neef en nicht van elkaar. Ze waren een jaar gehuwd en hun huwelijk was harmonisch. Toen Ferdinand Wenzel werd geboren, was zijn vader 26 en zijn moeder 16. Ferdinand Wenzel werd een dag na zijn geboorte gedoopt.

Toen Ferdinand Wenzel 3½ maand oud was, stierf hij aan “Katharrh” en de daaruit volgende “Fraisen” (vrij vertaald: Hij stierf aan een ontsteking aan de slijmvliezen en de daaruit volgende stuip).

De ingewanden en het hart werden uit het lichaam genomen. Na de balseming van het lichaam volgde gedurende drie dagen de opbaring.

De houten kist waarin Ferdinand Wenzel lag, was bekleed met rood fluweel dat  geborduurd was met zilverdraad. Op de dag van de bijzetting werden de ingewanden naar de Stephansdom, het hart naar de Augustinerkirche en het lichaam naar de Kaisergruft overgebracht. De houten kist werd in een eenvoudige sarcofaag, rustend op adelaarspoten, geplaatst. Uiteindelijk werd deze sarcofaag in een koperen sarcofaag geplaatst. Deze kist staat in één van de nissen. Volgens de facebookpagina van de Kaisergruft zou de kist in het midden links van de rechter muur staan.

8. Aartshertog Johann Leopold

* Wenen, 20 februari 1670
† Wenen, 20 februari 1670

Aartshertog Johann Leopold was het derde kind uit het huwelijk van Leopold I met Margaretha Theresia van Spanje. Hij stierf aan de gevolgen van zijn vroeggeboorte.

10. Aartshertogin Maria Anna Antonie

* Wenen, 9 februari 1672
† Wenen, 23 februari 1672

Aartshertogin Maria Anna Antonie was het vierde kind uit het huwelijk van Leopold I met Margaretha Theresia van Spanje. Haar doodsoorzaak is onbekend.

11. Aartshertogin Anna Maria Sophia

* Wenen, 10 september 1674
† Wenen, 21 december 1674

Aartshertogin Anna Maria Sophia was het eerste kind uit het huwelijk van Leopold I met Claudia Felicitas van Oostenrijk-Tirol. Zij stierf aan “Katharrh” en de daaruit volgende “Fraisen” (vrij vertaald: Zij stierf aan een ontsteking aan de slijmvliezen en daaruit volgende stuipen).

12. Aartshertogin Maria Josepha Klementine

* Wenen, 11 oktober 1675
† Wenen, 11 juli 1676

Aartshertogin Maria Josepha Klementine was het tweede kind uit het huwelijk van Leopold I met Claudia Felicitas van Oostenrijk-Tirol.

13. Aartshertogin Christina

* Wenen, 18 juni 1679
† Wenen, 18 juni 1679

Aartshertogin Christina was het tweede kind uit het huwelijk van Leopold I met Eleonore Magdalena von Pfalz-Neuburg.

14. Aartshertogin Maria Margareta

* Wenen, 22 juli 1690
† Wenen, 22 april 1691

Aartshertogin Maria Margareta was het tiende kind uit het huwelijk van Leopold I met Eleonore Magdalena von Pfalz-Neuburg. Ze stierf aan de pokken.

15. Onbenoemde zoontje

* Wenen, 5 februari 1686
† Wenen, 5 februari 1686

Dit onbenoemde zoontje is het zoontje van aartshertogin Anna Josepha en keurvorst Johann Wilhelm van Pfalz-Neuburg. Dit kindje stierf aan de gevolgen van een vroeggeboorte.

Opmerking:

In zijn boek Der Kaisergruft bei den PP. Kapuzinern in Wien vermeldt Eberhard Kusin als geboorte- en sterfdag 18 januari 1686. Dit onbenoemde zoontje zou onder voorwaarde (latijn: sub conditione) gedoopt zijn en op verzoek van zijn vader Johann Wilhelm bijgezet zijn in de Kaisergruft. Dit was een uitzondering, want het zoontje was geen lid van de keizerlijke familie. De bijzetting geschiedde met een gesloten kerk en dus zonder kerkelijke viering.

Overige opmerkingen:

In zijn boek Der Kaisergruft bei den PP. Kapuzinern in Wien uit 1949 beschrijft Eberhard Kusin dat de kinderkisten, die tegenwoordig in de nissen staan, al in de negentiende eeuw in identieke koperen sarcofagen zonder tekst geplaatst werden.

Magdalena Hawlik – van de Water geeft in haar boek Die Kapuzinergruft – bei den PP Kapuzinern zu Wien (Kapuzinergruft) slechts een opsomming van de kinderen die in de nissen zijn bijgezet.

Terug naar:
Leopoldsgruft
Bronnen:
Beutler, G. (2008). Die Kapuzinergruft – bei den PP Kapuzinern zu Wien (Kapuzinergruft). Wien: Beutler-Heldenstern.
Hawlik-Water, v.d. M. (  ) Die Kapuzinergruft – Begräbnisstätte der Habsburger in Wien. Wien/Freiburg/Basel: Herder.
Kapuzinergruft. Erzherzog Ferdinand Joseph. Geraadpleegd op 31 mei 2019, van http://kapuzinergruft.com/erzherzog-ferdinand-joseph.
Kapuzinergruft. Erzherzog Ferdinand Wenzel. Geraadpleegd op 31 mei 2019, van http://kapuzinergruft.com/erzherzog-ferdinand-wenzel.
Kapuzinergruft. Erzherzog Johann Leopold. Geraadpleegd op 31 mei 2019, van http://kapuzinergruft.com/erzherzog-johann-leopold.
Kapuzinergruft. Erzherzog Maximilian Thomas. Geraadpleegd op 30 mei 2019, van http://kapuzinergruft.com/erzherzog-maximilian-thomas.
Kapuzinergruft. Erzherzog Philipp August. Geraadpleegd op 30 mei 2019, van http://kapuzinergruft.com/erzherzog-philipp-august.
Kapuzinergruft. Erzherzogin Christina. Geraadpleegd op 31 mei 2019, van http://kapuzinergruft.com/erzherzogin-christine-1679.
Kapuzinergruft. Erzherzogin Maria Anna. Geraadpleegd op 31 mei 2019, van http://kapuzinergruft.com/erzherzogin-maria-anna-1672.
Kapuzinergruft. Erzherzogin Maria Anna Sophia. Geraadpleegd op 31 mei 2019, van http://kapuzinergruft.com/erzherzogin-anna-maria-sophia.
Kapuzinergruft. Erzherzogin Maria Josepha Klementine. Geraadpleegd op 31 mei 2019, van http://kapuzinergruft.com/erzherzogin-maria-josepha-1676.
Kapuzinergruft. Erzherzogin Maria Margareta. Geraadpleegd op 31 mei 2019, van http://kapuzinergruft.com/erzherzogin-maria-margareta.
Kapuzinergruft. Erzherzogin Theresia Maria. Geraadpleegd op 30 mei 2019, van http://kapuzinergruft.com/erzherzogin-theresia-maria.
Kapuzinergruft. Unbenannter Sohn. Geraadpleegd op 31 mei 2019, van http://www.kapuzinergruft.com/unbenannter-sohn-1686.
Kusin, E. (november 1973). Die Kaisergruft. Wenen: Bastei.
Kusin, P.E. (1949). Der Kaisergruft bei den PP. Kapuzinern in Wien. Wien: Othomar Kloiber.
Hamann, B. (Red.). (1988). Die Habsburger – Ein biograpisches Lexikon. Wenen: Carl Ueberreuter.