Een verkeerde keizer?

(De bronvermelding op deze pagina moet nog worden aangepast.)

Na de dood van keizer Franz Joseph werd Karl, de kleinzoon van Franz Josephs broertje Karl Ludwig, keizer. Maar was er nog een keizer? Was er een andere keizer? Had iemand anders recht op de keizerlijke titel? Had Rudolf een wettige zoon? Het verhaal, dat ik heb samengesteld uit diverse bronnen, luidt ongeveer als volgt:

Toen Rudolf in 1878 als twintigjarige kolonel van het 36ste infanterieregiment in Praag werd gestationeerd, ontmoette hij in Hradschin aartshertogin Maria Antonia van Toscane. Ze werden verliefd op elkaar en er was geen enkel bezwaar tegen een huwelijk omdat Rudolf en Maria Antonia van gelijke stand waren. Toen Maria Antonia tuberculose kreeg, moest de relatie verbroken worden. Een zieke kroonprinses zou immers geen zonen kunnen baren. Officieel werd de relatie verbroken, maar in het geheim huwden Rudolf en Maria Antonia op 1 januari 1880 in de Gardekirche aan de Rennweg in Wenen. Het huwelijk werd ingezegend door kapelaan Godfried Marschall. Met dit voldongen feit hoopte Rudolf de zegen van zijn vader te krijgen, maar dat was een grote vergissing. In het belang van de staat, zoals keizer Franz Joseph die voor ogen had, moest Rudolf op 10 mei 1881 trouwen met prinses Stephanie van België. Door dit huwelijk werd Rudolf bigamist.

Op 7 maart 1883 beviel Maria Antonia in Villa Felicia te Cannes van een zoon met de naam Carl Rudolf. Omdat zij met kroonprins Rudolf getrouwd was, zou deze zoon de naam von Habsburg-Lotharingen moeten dragen. Maria Antonia stierf op 13 april 1883 aan de, door de zwangerschap verergerde gevolgen van tuberculose. Haar lichaam werd overgebracht naar Wenen en bijgezet in de Kapuzinergruft. In hetzelfde jaar, op 2 september 1883, beviel aartshertogin Stephanie, de -al dan niet tweede- vrouw van Rudolf van dochter Elisabeth, genoemd Erzsi.

Het geheime huwelijk én het bestaan van Carl Rudolf mocht aan het hof niet bekend worden. Of keizer Franz Joseph wist van het geheime huwelijk en het bestaan van deze kleinzoon, is niet helemaal duidelijk, maar wel zeer waarschijnlijk. De familie waar Carl Rudolf werd opgenomen ontving namelijk een royale apanage van omgerekend nu zo’n € 360.000. Keizerin Elisabeth was wel op de hoogte. Zij bemiddelde persoonlijk bij het vinden van een waardige, maar vooral veilige plaats waar haar kleinkind kon opgroeien. Ritmeester Heinrich Pachmann en zijn vrouw Marie hadden bijna gelijktijdig een zoontje gekregen, maar dat was een paar dagen na zijn geboorte gestorven. Zijn naam was Robert. Carl Rudolf nam zijn plaats in en werd Robert Pachmann. De familie Pachmann woonde in de Haidmannsgasse 4 in Wien-Fünfhaus. Dat was hetzelfde huis waarin de kamerdienaar Johann Werth van keizerin Elisabeth woonde. Heinrich en Marie Pachmann zouden ook verwant zijn aan Bratfish, de persoonlijke fiaker van aartshertog Rudolf. Op de bovenste verdieping van het pand waar Carl Rudolf was ondergebracht woonde een graaf Alberti. Hij bracht de kleine Robert, dus Carl Ludwig, regelmatig naar zijn vader in Schönbrunn.

Na de dood van Rudolf bracht graaf Alberti Robert Pachmann naar het buitenland, omdat hij vreesde dat het hof Robert zou laten verdwijnen.

Nadat in 1919 de republiek Oostenrijk werd uitgeroepen probeerde Robert zijn afkomst te bewijzen, maar dat lukte niet. Robert stierf in 1961. Zijn zoon Theodor Rudolf Salvator erfde zijn akten en getuigenissen en zocht systematisch verder naar de afkomst van zijn vader en dus ook van zichzelf. Zijn ontdekkingen:

  • Er bestaat een notarieel vastgelegde verklaring van Marie Pachman dat Robert niet haar eigen kind is, maar een kind van Rudolf.
  • Er is geschrapt/gecorrigeerd in de oorspronkelijke overlijdensakte uit 1883 van de echte Robert Pachman.
  • Er een eigenhandig geschreven dossier van kroonprins Rudolf met de titel ‘notre mariage secrète’ verdwenen. Dit dossier bevatte, volgens de nog bestaande inhoudsopgave, twee bevestigingen van het huwelijk van kapelaan (en later bisschop) Godfried Marschall en 14 liefdesbrieven.
  • Er een brief is van een hofdame van aartshertogin Maria Antonia waarin ze verteld dat de aartshertogin met alle rituelen voor een gehuwde aartshertogin is bijgezet.

Verklaring Maria Pachmann

Verklaring Marie Pachmann (bron: dit artikel uit de Kurier , gecontroleerd 19 mei 2019)

In 1966 verscheen het boek Um Recht und Nachfolge im Hause Habsburg van Hermann Altenberg (pseudoniem van Otto Kittel) waarin de Pachmanngeschiedenis minutieus gedocumenteerd is en waarin bovenstaande ontdekkingen al werden genoemd.

Theodor Pachmann kreeg twee zonen uit twee relaties: Rainer Pachmann en Franz Stephan Salvator Hübsch. Zij lieten een DNA-onderzoek doen. Hun DNA werd vergeleken met dat van Georg Hohenberg, een kleinzoon van de vermoorde troonpretendent aartshertog Franz Ferdinand. Uit dit onderzoek bleek dat een verwantschap van vaderlijke zijde uitgesloten is. Om meer duidelijkheid te scheppen zou een DNA onderzoek moeten plaatsvinden door een DNA-analyse van de stoffelijke resten van aartshertog Rudolf. Dat is niet mogelijk, want tot op heden hebben de paters van de Kapuzinergruft nog nooit toestemming gegeven voor onderzoek aan de stoffelijke resten van de aldaar bijgezette leden van de familie von Habsburg (zie ook Noorse Habsburgers?)

Veel bronnen maken het waarschijnlijk dat er echt een ‘verkeerde keizer’ aan de macht is gekomen, maar op dit moment is er heel veel onduidelijk. Er zijn en blijven veel vragen onbeantwoord, zoals bijvoorbeeld:

  • Zijn vaders wel altijd de biologische vaders?
  • Is aartshertog Rudolf echt in de Kapuzinergruft bijgezet?
  • Waarom zou aartshertog Rudolf zijn zoon niet op één of andere manier erkend hebben?
  • Waarom zou keizerin Elisabeth haar kleinzoon niet erkend hebben?

Er zijn rondom het Mayelingdrama nog steeds veel zaken in een dikke mist gehuld en ook in deze zaak is dat weer zo. Ik denk dat dit ook zo blijft, al zullen er wel af en toe bewijsmaterialen opduiken die er toe leiden dat deze stukjes geschiedenis herschreven moeten worden.

Ik blijf lezen, ik blijf speuren en als ik hierover meer te weten komen, zal dit bericht aangepast worden.

Bronnen (moeten nog herschreven worden, maar zijn wel gecontroleerd op 19 mei 2019):

Das letzte Habsburg-Rätsel: der Fall Pachman

Wie es im Fall Pachmann weitergeht

Zeitgeschichte in der Mondhöhle

Ein Habsburger intra muros

No a Kaiser

Terug naar De Habsburgers

Deze inhoud van deze pagina was op 19 februari 2016 als bericht geplaatst op mijn oude blog over de Habsburgers.